قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

3756

تاريخ الفي ( فارسى )

صدهء بوركى باؤرچى - از قوم دوربان جدّ فولاد آقا كه خواجه رشيد الدّين طبيب اكثر احوال تواريخ مغول [ 244 الف ] از اين فولاد تحقيق نمودى ، هم از اردوى بورته فوجين . صدهء اولد قرقورچى « 1 » - از قوم جلاير ، و او چهار اردو را شحنه بوده . صدهء ايلنگز باؤرچى « 2 » - از قوم كرايت از اردوى بورته فوجين . صدهء جمال خواجه - از قوم مرگيت برادر قولان خاتون . صدهء تنگقياداى بزرگ « 3 » - از اردوى ييسولون خاتون « 4 » بوده . صدهء ييسونتوا - از تاتار و امير اختاچى چهار كزيك بوده و تعلّق به اردوى بورته فوجين داشته . و نام اميران دو صدهء باقى از اين هزاره از تواريخى كه به نظر متتبّع رسيده معلوم نشد . « 5 » دفعهء ديگر آنچه به دست راست و چپ تعلّق داشته صده هزار بوده‌اند ، به اين تفصيل : ميمنه يعنى لشكر [ دست ] راست و مقدّم ايشان بورچى نويان بوده و ستكوسون [ يعنى قايم‌مقام ] و او بورغول نويان ، سى و هشت هزار نفر . هزارهء خاصه بورچىنويان : او از قوم ارولات است و بزرگ‌ترين امراى چنگيز خان بود و در ابتداى حال امير كزيك « 6 » بود و بعد از آن امير تومان [ شد ] و بعد از آن دست راست به او تعلّق گرفت . و چون در عهد اوگتاى قاآن وفات يافت ، جاى او به بورولداى « 7 » تعلّق گرفت ، و در زمان قوبيلاى قاآن ، پسر بورچىنويان ايلتيمور ، به جاى ايشان نصب شد ، و در عراق از نسل او بيگلاميش « 8 » و پسرش ، اوجان مشهور بودند و تولك كه به سبب موافقت با سوكاى « 9 » به ياسا رسيد ، از نسل او بود . و حكايت او به جاى خود مذكور خواهد شد ، ان شاء اللّه تعالى . هزارهء [ خاص ] بورغول‌نويان : « 10 » و او امير هزاره و ستكوسون بورچىنويان بوده ؛ و از جمله امراى بزرگ و ياران قديم چنگيز خان از قوم هوشين و از مرتبهء بورچىنويان گذشته ، و در دست راست از او بزرگ‌تر نبوده ، و در ابتدا بوكاؤول باورچى و كزيكتو بود و بعد از آن امير تومان گشته ، و در زمان اوگتاى قاآن پسر او ، چوبوكور قوبيلاى « 11 » بوده ، و در زمان قوبيلاى قاآن توقچى كورگان بوده كه خواهرش كلميش آقاشيرين ، برادرزادهء هولاگو خان به دو دادند . هزارهء جدىنويان : و او از قوم منگقوت بود و بعد از او در زمان قوبيلاى قاآن پسرزادهء منگقوتاى نام جاى او قرار گرفت . و امير قتلغشاه‌نويان كه در زمان الجايتو سلطان در جنگ گيلان كشته شد ، از نسل او بوده .

--> ( 1 ) . متن : اولداى قورچى . ( 2 ) . متن : النكان باورچى . ( 3 ) . متن : قنكقنگان برك . ( 4 ) . متن : يوسون خاتون . ( 5 ) . جامع التواريخ ، ص 594 . ( 6 ) . متن : امير كرنك . ( 7 ) . متن : نور الدّين . ( 8 ) . متن : تكلامش . ( 9 ) . متن : سوكاسا . ( 10 ) . متن : غول‌نويان . ( 11 ) . متن : چولوكور قوبيلاى .